{"id":3710,"date":"2024-09-11T21:12:59","date_gmt":"2024-09-11T21:12:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.archaeology.ie\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/"},"modified":"2025-03-21T11:47:30","modified_gmt":"2025-03-21T11:47:30","slug":"cosaint-agus-sonru-seadchomharthai","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/","title":{"rendered":"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cine\u00e1lacha ainmnithe s\u00e9adchomhartha<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Faoi Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, is f\u00e9idir aon s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n a ainmni\u00fa ar cheithre bhealach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>T\u00e1 s\u00e9 san \u00e1ireamh sa Taifead ar Sh\u00e9adchomhartha\u00ed agus \u00c1iteanna (TS\u00c1);<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00e1 s\u00e9 san \u00e1ireamh i gCl\u00e1r na S\u00e9adchomhartha\u00ed Stairi\u00fala (CSS);<\/li>\n\n\n\n<li>Is s\u00e9adchomhartha n\u00e1isi\u00fanta \u00e9 at\u00e1 faoi \u00fain\u00e9ireacht n\u00f3 faoi chaomhn\u00f3ireacht an Aire Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta n\u00f3 \u00dadar\u00e1is \u00c1iti\u00fail;<\/li>\n\n\n\n<li>Is s\u00e9adchomhartha n\u00e1isi\u00fanta \u00e9 at\u00e1 faoi r\u00e9ir ord\u00fa caomhnaithe (n\u00f3 ord\u00fa caomhnaithe sealadach).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Baineann leibh\u00e9il \u00e9ags\u00fala cosanta le s\u00e9adchomhartha ag brath ar c\u00e9 acu de na ceithre chatag\u00f3ir faoina dtagann s\u00e9; is f\u00e9idir s\u00e9adchomhartha a chur san \u00e1ireamh i gcatag\u00f3ir amh\u00e1in n\u00f3 n\u00edos m\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Conas s\u00e9adchomhartha\u00ed a n-ainmni\u00fa a aimsi\u00fa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Is \u00e9 Taifead na L\u00e1ithre\u00e1n agus na S\u00e9adchomhartha\u00ed (TLS) bunliosta na s\u00e9adchomhartha\u00ed aitheanta n\u00f3 amhrasta go l\u00e9ir at\u00e1 in \u00c9irinn. M\u00e1 t\u00e1 s\u00e9adchomhartha liostaithe in TLS, ansin is f\u00e9idir \u00e9 a sheice\u00e1il i gcoinne na gceithre chatag\u00f3ir at\u00e1 leagtha amach thuas chun a chinneadh c\u00e9 na cosaint\u00ed a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith i bhfeidhm. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e9antar an liost\u00fa TLS a nuashonr\u00fa go rialta agus is \u00e9 an pointe tosaigh \u00e9 d\u2019aon imscr\u00fad\u00fa ar na cosaint\u00ed a chuirtear i bhfeidhm ar sh\u00e9adchomhartha ar leith.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 an TLS ar f\u00e1il ar l\u00edne laistigh den <a href=\"https:\/\/heritagedata.maps.arcgis.com\/apps\/webappviewer\/index.html?id=0c9eb9575b544081b0d296436d8f60f8\">Amharc\u00f3ir Timpeallachta Stairi\u00fala<\/a> agus is f\u00e9idir \u00e9 a bhulc-\u00edosl\u00f3d\u00e1il \u00f3n\u00e1r <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/bailiuchain-agus-foilseachain\/sonrai-oscailte\/\">leathanach Sonra\u00ed Oscailte<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e1 t\u00e1 s\u00e9adchomhartha liostaithe in TLS, ansin is f\u00e9idir \u00e9 a sheice\u00e1il i gcoinne na gceithre chatag\u00f3ir at\u00e1 leagtha amach thuas chun a chinneadh c\u00e9 na cosaint\u00ed a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith i bhfeidhm.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Taifead S\u00e9adchomhartha\u00ed agus \u00c1iteanna (TS\u00c1)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Is liosta \u00e9 an Taifead S\u00e9adchomhartha\u00ed agus \u00c1iteanna (TS\u00c1) de sh\u00e9adchomhartha\u00ed agus \u00e1iteanna taifeadta do gach contae. Gabhann l\u00e9arsc\u00e1il le gach liosta freisin, a l\u00e9ir\u00edonn su\u00edomh na s\u00e9adchomhartha\u00ed n\u00f3 na n-\u00e1iteanna laistigh den chontae. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 TS\u00c1 ar f\u00e1il i leabharlanna contae agus i bpr\u00edomhoifig\u00ed na n-\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail. <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/bailiuchain-agus-foilseachain\/bailiuchain\/bailiuchain-a-catalogaiodh\/taifead-seadchomharthai-agus-aiteanna-tsa\/\">T\u00e1 c\u00f3ip ar l\u00edne (i bhform\u00e1id PDF) ar f\u00e1il do gach contae freisin<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 gach s\u00e9adchomhartha at\u00e1 liostaithe in TS\u00c1 faoi chosaint ag Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta agus riala\u00edtear aon ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed a d\u2019fh\u00e9adfadh dam\u00e1iste a dh\u00e9anamh don s\u00e9adchomhartha le <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/fogra-i-dtaca-le-halt-12\/\">F\u00f3gra Alt 12<\/a>. Teasta\u00edonn <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/ceadunas-tochailte\/\">Cead\u00fanas Tochailte<\/a> arna eisi\u00faint ag an Aire \u00f3 aon tochailt\u00ed seand\u00e1la\u00edochta ag s\u00e9adchomhartha TS\u00c1 n\u00f3 ina aice. <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cl\u00e1r na S\u00e9adchomhartha\u00ed Stairi\u00fala (CSS)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Is liosta \u00e9 <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/app\/uploads\/2025\/03\/Register-of-Historic-Monuments-09_V1.pdf\">Cl\u00e1r na S\u00e9adchomhartha\u00ed Stairi\u00fala<\/a> (CSS) de sh\u00e9adchomhartha\u00ed stairi\u00fala cl\u00e1raithe at\u00e1 \u00e1 gcothabh\u00e1il ag Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta. Ba ch\u00f3ir a thabhairt faoi deara gurbh fh\u00e9idir nach liosta uileghabh\u00e1lach \u00e9 an liosta CSS seo, agus m\u00e1 t\u00e1 aon amhras ort faoi st\u00e1das s\u00e9adchomhartha ar leith, ba cheart duit teagmh\u00e1il a dh\u00e9anamh le SSN. T\u00e1 gach s\u00e9adchomhartha at\u00e1 liostaithe in CSS faoi chosaint ag Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta agus riala\u00edtear aon ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed a d\u2019fh\u00e9adfadh dam\u00e1iste a dh\u00e9anamh don s\u00e9adchomhartha le <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/fogra-i-dtaca-le-halt-12\/\">F\u00f3gra Alt 12<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Cialla\u00edonn an t\u00e9arma \u2018s\u00e9adchomhartha n\u00e1isi\u00fanta\u2019 aon s\u00e9adchomhartha a mheastar t\u00e1bhacht n\u00e1isi\u00fanta a bheith leis mar gheall ar an d\u00edol sp\u00e9ise stairi\u00fail, ailtireachta, traidisi\u00fanta, eala\u00edonta n\u00f3 seand\u00e1la\u00edochta a bhaineann leis.<\/p>\n\n\n\n<p>Faoi l\u00e1thair, cuims\u00edonn s\u00e9adchomhartha\u00ed n\u00e1isi\u00fanta aon s\u00e9adchomhartha sna catag\u00f3ir\u00ed seo a leanas:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u00e9adchomhartha\u00ed at\u00e1 faoi \u00fain\u00e9ireacht n\u00f3 faoi chaomhn\u00f3ireacht an aire;<\/li>\n\n\n\n<li>S\u00e9adchomhartha\u00ed at\u00e1 faoi \u00fain\u00e9ireacht n\u00f3 faoi chaomhn\u00f3ireacht na n-\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail;<\/li>\n\n\n\n<li>S\u00e9adchomhartha\u00ed at\u00e1 faoi r\u00e9ir ord\u00fa caomhnaithe n\u00f3 ord\u00fa caomhnaithe shealadaigh.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Chun a fh\u00e1il amach an s\u00e9adchomhartha n\u00e1isi\u00fanta \u00e9 s\u00e9adchomhartha, ba cheart f\u00e9achaint ar na hacmhainn\u00ed at\u00e1 ar f\u00e1il. In SSN coinn\u00edmid liosta\u00ed de sh\u00e9adchomhartha\u00ed n\u00e1isi\u00fanta faoi <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/about-us\/what-we-do\/monuments-in-state-care\/national-monuments-in-state-care\/\">\u00fain\u00e9ireacht n\u00f3 caomhn\u00f3ireacht an Aire<\/a> agus liosta de sh\u00e9adchomhartha\u00ed n\u00e1isi\u00fanta at\u00e1 faoi r\u00e9ir <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/app\/uploads\/2025\/03\/Preservation-Order-listing_March-2025-FINAL.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Orduithe Caomhnaithe<\/a>. N\u00ed m\u00f3r <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/cead-on-aire\/\">toili\u00fa an t-aire<\/a> a fh\u00e1il d\u2019aon oibreacha ag s\u00e9adchomhartha n\u00e1isi\u00fanta n\u00f3 ina aice.  <\/p>\n\n\n\n<p>B\u2019fh\u00e9idir nach liosta\u00ed uileghabh\u00e1lacha iad seo, agus m\u00e1 t\u00e1 aon amhras ort faoi st\u00e1das s\u00e9adchomhartha ar leith, ba cheart duit <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/fuinne\/faisneis-chorparaideach\/dean-teagmhail-linn\/\">teagmh\u00e1il a dh\u00e9anamh linn<\/a>. Chun liosta de sh\u00e9adchomhartha\u00ed n\u00e1isi\u00fanta at\u00e1 faoi \u00fain\u00e9ireacht \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail aonair a fh\u00e1il, d\u00e9an teagmh\u00e1il leis an \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail \u00e1bhartha. <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Oidhreacht chult\u00fartha faoi uisce<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Cosna\u00edtear oidhreacht chult\u00fartha faoi uisce in uisc\u00ed int\u00edre (lena n-\u00e1ir\u00edtear uiscebheala\u00ed int\u00edre, lochanna, etc. agus g\u00f3il\u00edn\u00ed agus b\u00e1nna c\u00f3sta) agus c\u00f3sta (amach go 24 mhuirmh\u00edle, go dt\u00ed teorainn sheachtrach uisc\u00ed na h\u00c9ireann ar a dtugtar an Crios Tadhlach).<\/p>\n\n\n\n<p>Cosna\u00edtear raiceanna os cionn 100 bliain d\u2019aois agus r\u00e9ada seand\u00e1la\u00edochta faoi uisce go huathoibr\u00edoch beag beann ar aois. Is f\u00e9idir raiceanna cosanta a chuardach ar an <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/aimsigh-seadchomhartha-no-raic\/amharcoir-raice\/\">Amharc\u00f3ir Raice<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p>F\u00e9adfaidh an tAire Orduithe Oidhreachta Faoi Uisce a eisi\u00faint freisin m\u00e1 mheastar go bhfuil t\u00e1bhacht stairi\u00fail, seand\u00e1la\u00edochta n\u00f3 eala\u00edne leordh\u00f3thanach ag raic, limist\u00e9ar n\u00f3 r\u00e9ad chun an chosaint sin a fh\u00e1il. F\u00e9ach liosta na <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/policy\/underwater-cultural-heritage\/\">nOrduithe Oidhreachta Faoi Uisce<\/a> at\u00e1 i bhfeidhm faoi l\u00e1thair. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e9antar tochailt seand\u00e1la\u00edochta agus\/n\u00f3 \u00fas\u00e1id gl\u00e9asanna braite amhail brathad\u00f3ir\u00ed miotail chun r\u00e9ada seand\u00e1la\u00edochta a chuardach ar l\u00e1ithre\u00e1in seand\u00e1la\u00edochta faoi uisce, lena n-\u00e1ir\u00edtear raiceanna cosanta, a rial\u00fa ar an mbealach c\u00e9anna le s\u00e9adchomhartha\u00ed ar thalamh. N\u00ed m\u00f3r an <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/ceadunas-tochailte\/\">Cead\u00fanas Tochailte<\/a> n\u00f3 an <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/toiliu-maidir-le-feiste-braite\/\">Toili\u00fa Gl\u00e9is Braite<\/a> cu\u00ed a fh\u00e1il. <\/p>\n\n\n\n<p>Chomh maith leis sin, m\u00e1s mian le daoine aonair, clubanna tumad\u00f3ireachta n\u00f3 ionaid tumad\u00f3ireachta tumadh timpeall ar raic chosanta, t\u00e1 cead\u00fanas tumad\u00f3ireachta ag teast\u00e1il. N\u00ed m\u00f3r an <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/ceadunas-tochailte\/\">Cead\u00fanas Tochailte<\/a> n\u00f3 an <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/toiliu-maidir-le-feiste-braite\/\">Toili\u00fa Gl\u00e9is Braite<\/a> cu\u00ed a fh\u00e1il. T\u00e1 tuilleadh eolais ar oidhreacht chult\u00fartha faoi uisce ar f\u00e1il <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/fuinne\/cad-a-dheanaimid\/oidhreacht-chulturtha-faoi-uisce\/\">anseo<\/a>.  <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u00e9adchomhartha\u00ed agus oidhreacht chult\u00fartha faoi uisce a chosaint<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Is cion \u00e9 mainneachtain clo\u00ed le ceanglais Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta. I measc na gcionta faoi na hAchtanna t\u00e1: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mainneachtain <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/fogra-i-dtaca-le-halt-12\/\">f\u00f3gra Alt 12<\/a> a chur isteach sula dtugtar faoi oibreacha ag l\u00e1ithre\u00e1n TS\u00c1 n\u00f3 gar d\u00f3;<\/li>\n\n\n\n<li>aghlot n\u00f3 dam\u00e1iste a dh\u00e9anamh ar sh\u00e9adchomhartha ainmnithe;<\/li>\n\n\n\n<li>cartadh n\u00f3 tochailt \u00e1it ar bith sa St\u00e1t chun gn\u00e9ithe n\u00f3 r\u00e9ada seand\u00e1la\u00edochta a nochtadh, gan cead a bheith eisithe \u00f3n aire;<\/li>\n\n\n\n<li>gl\u00e9as braite a bheith i seilbh daoine ag s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n ainmnithe;<\/li>\n\n\n\n<li>gl\u00e9as braite a \u00fas\u00e1id chun r\u00e9ada seand\u00e1la\u00edochta a chuardach \u00e1it ar bith sa St\u00e1t n\u00f3 ina fharraig\u00ed teorann, gan <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/dean-iarratas-ar-cheadunais-agus-ar-thoilithe\/toiliu-maidir-le-feiste-braite\/\">toili\u00fa i scr\u00edbhinn a fh\u00e1il roimh r\u00e9 \u00f3n aire<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aon cheist?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>M\u00e1 t\u00e1 aon cheist agat maidir le st\u00e1das aon s\u00e9adchomhartha, <a href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/fuinne\/faisneis-chorparaideach\/dean-teagmhail-linn\/\">d\u00e9an teagmh\u00e1il le SSN<\/a> le do thoil agus d\u00e9anfaimid iarracht cabhr\u00fa leat.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00e1 bhfuil an reachta\u00edocht \u00e1bhartha le f\u00e1il?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, 1930\u20132014<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/1994\/act\/17\/section\/12#:~:text=%E2%80%94(1)%20The%20Commissioners%20shall,each%20county%20in%20the%20State.\">Record of Monuments and Places \u2013 establishment<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/1994\/act\/17\/enacted\/en\/print#sec13\">Record of Monuments and Places&nbsp; &#8211; penalties<\/a><\/li><\/ul><ul><li><a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/1930\/act\/2\/section\/2\/enacted\/en\/html\">S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta \u2013 sainmh\u00edni\u00fa<\/a><\/li><\/ul><ul><li><a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/2004\/act\/22\/section\/5\/enacted\/en\/html#sec5\">S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta \u2013 cosaint\u00ed agus pion\u00f3is<\/a><\/li><\/ul>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/1987\/act\/17\/section\/3\/enacted\/en\/html#sec3\">Raiceanna \u2013 cosaint<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cine\u00e1lacha ainmnithe s\u00e9adchomhartha Faoi Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, is f\u00e9idir aon s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n a ainmni\u00fa ar cheithre bhealach: Baineann [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":3335,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-3710","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed - Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed - Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cine\u00e1lacha ainmnithe s\u00e9adchomhartha Faoi Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, is f\u00e9idir aon s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n a ainmni\u00fa ar cheithre bhealach: Baineann [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-21T11:47:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NationalMons\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed - Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed - Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta","og_description":"Cine\u00e1lacha ainmnithe s\u00e9adchomhartha Faoi Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, is f\u00e9idir aon s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n a ainmni\u00fa ar cheithre bhealach: Baineann [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/","og_site_name":"Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/","article_modified_time":"2025-03-21T11:47:30+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@NationalMons","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/","url":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/","name":"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed - Seirbh\u00eds na S\u00e9adchomhartha\u00edN\u00e1isi\u00fanta","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#website"},"datePublished":"2024-09-11T21:12:59+00:00","dateModified":"2025-03-21T11:47:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/comhairle-agus-tacaiocht\/cosaint-agus-sonru-seadchomharthai\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Baile","item":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Comhairle agus Taca\u00edocht","item":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/advice-and-support\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Cosaint agus Sonr\u00fa S\u00e9adchomhartha\u00ed"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/","name":"National Monuments Service","description":"National Monuments Service","publisher":{"@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#organization","name":"National Monuments Service","url":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.archaeology.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/nms-logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.archaeology.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/nms-logo.png","width":503,"height":124,"caption":"National Monuments Service"},"image":{"@id":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/","https:\/\/x.com\/NationalMons"]}]}},"spectra_custom_meta":{"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wpml_media_featured":["1"],"_top_nav_excluded":[""],"_cms_nav_minihome":[""],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_wp_page_template":[""],"_edit_lock":["1744622887:5"],"_edit_last":["15"],"_wpml_media_has_media":["1"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["5"],"_uag_css_file_name":["uag-css-3710.css"],"_uagb_previous_block_counts":["a:90:{s:21:\"uagb\/advanced-heading\";i:0;s:15:\"uagb\/blockquote\";i:0;s:12:\"uagb\/buttons\";i:0;s:18:\"uagb\/buttons-child\";i:0;s:19:\"uagb\/call-to-action\";i:0;s:15:\"uagb\/cf7-styler\";i:0;s:11:\"uagb\/column\";i:0;s:12:\"uagb\/columns\";i:0;s:14:\"uagb\/container\";i:0;s:21:\"uagb\/content-timeline\";i:0;s:27:\"uagb\/content-timeline-child\";i:0;s:14:\"uagb\/countdown\";i:0;s:12:\"uagb\/counter\";i:0;s:8:\"uagb\/faq\";i:0;s:14:\"uagb\/faq-child\";i:0;s:10:\"uagb\/forms\";i:0;s:17:\"uagb\/forms-accept\";i:0;s:19:\"uagb\/forms-checkbox\";i:0;s:15:\"uagb\/forms-date\";i:0;s:16:\"uagb\/forms-email\";i:0;s:17:\"uagb\/forms-hidden\";i:0;s:15:\"uagb\/forms-name\";i:0;s:16:\"uagb\/forms-phone\";i:0;s:16:\"uagb\/forms-radio\";i:0;s:17:\"uagb\/forms-select\";i:0;s:19:\"uagb\/forms-textarea\";i:0;s:17:\"uagb\/forms-toggle\";i:0;s:14:\"uagb\/forms-url\";i:0;s:14:\"uagb\/gf-styler\";i:0;s:15:\"uagb\/google-map\";i:0;s:11:\"uagb\/how-to\";i:0;s:16:\"uagb\/how-to-step\";i:0;s:9:\"uagb\/icon\";i:0;s:14:\"uagb\/icon-list\";i:0;s:20:\"uagb\/icon-list-child\";i:0;s:10:\"uagb\/image\";i:0;s:18:\"uagb\/image-gallery\";i:0;s:13:\"uagb\/info-box\";i:0;s:18:\"uagb\/inline-notice\";i:0;s:11:\"uagb\/lottie\";i:0;s:21:\"uagb\/marketing-button\";i:0;s:10:\"uagb\/modal\";i:0;s:18:\"uagb\/popup-builder\";i:0;s:16:\"uagb\/post-button\";i:0;s:18:\"uagb\/post-carousel\";i:0;s:17:\"uagb\/post-excerpt\";i:0;s:14:\"uagb\/post-grid\";i:0;s:15:\"uagb\/post-image\";i:0;s:17:\"uagb\/post-masonry\";i:0;s:14:\"uagb\/post-meta\";i:0;s:18:\"uagb\/post-taxonomy\";i:0;s:18:\"uagb\/post-timeline\";i:0;s:15:\"uagb\/post-title\";i:0;s:20:\"uagb\/restaurant-menu\";i:0;s:26:\"uagb\/restaurant-menu-child\";i:0;s:11:\"uagb\/review\";i:0;s:12:\"uagb\/section\";i:0;s:14:\"uagb\/separator\";i:0;s:11:\"uagb\/slider\";i:0;s:17:\"uagb\/slider-child\";i:0;s:17:\"uagb\/social-share\";i:0;s:23:\"uagb\/social-share-child\";i:0;s:16:\"uagb\/star-rating\";i:0;s:23:\"uagb\/sure-cart-checkout\";i:0;s:22:\"uagb\/sure-cart-product\";i:0;s:15:\"uagb\/sure-forms\";i:0;s:22:\"uagb\/table-of-contents\";i:0;s:9:\"uagb\/tabs\";i:0;s:15:\"uagb\/tabs-child\";i:0;s:18:\"uagb\/taxonomy-list\";i:0;s:9:\"uagb\/team\";i:0;s:16:\"uagb\/testimonial\";i:0;s:14:\"uagb\/wp-search\";i:0;s:19:\"uagb\/instagram-feed\";i:0;s:10:\"uagb\/login\";i:0;s:17:\"uagb\/loop-builder\";i:0;s:18:\"uagb\/loop-category\";i:0;s:20:\"uagb\/loop-pagination\";i:0;s:15:\"uagb\/loop-reset\";i:0;s:16:\"uagb\/loop-search\";i:0;s:14:\"uagb\/loop-sort\";i:0;s:17:\"uagb\/loop-wrapper\";i:0;s:13:\"uagb\/register\";i:0;s:19:\"uagb\/register-email\";i:0;s:24:\"uagb\/register-first-name\";i:0;s:23:\"uagb\/register-last-name\";i:0;s:22:\"uagb\/register-password\";i:0;s:30:\"uagb\/register-reenter-password\";i:0;s:19:\"uagb\/register-terms\";i:0;s:22:\"uagb\/register-username\";i:0;}"]},"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"gform-image-choice-sm":false,"gform-image-choice-md":false,"gform-image-choice-lg":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Gareth John","author_link":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/author\/gar-john\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Cine\u00e1lacha ainmnithe s\u00e9adchomhartha Faoi Achtanna na S\u00e9adchomhartha\u00ed N\u00e1isi\u00fanta, is f\u00e9idir aon s\u00e9adchomhartha n\u00f3 l\u00e1ithre\u00e1n a ainmni\u00fa ar cheithre bhealach: Baineann [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3710"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4674,"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3710\/revisions\/4674"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.archaeology.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}